FAKULTET ISLAMSKIH NAUKA
Bosansko Hercegovačke Medrese
GAZI HUSREV-BEGOVA MEDRESA
VIŠESTOLJETNI ČUVAR BOŠNJAČKE
DUHOVNOSTI
slika-1.
Tarih
450
generacija Gazihusrevbegove medrese u Sarajevu
Gazi
Husrevbegova medresa osnovana je u sarajevu 8. 1. 1537. godine (26.
redzep 943. godini po Hidzri). Njen osnivac je Gazi Hurevbeg. U vrijeme
Osmanskog carstva Gazi Husrevbegova medresa imala je status visoke
obrazovno-odgojne institucije.
Gazi Husrevbegova medresa je jedina skola u Bosni i Hercegovini koja
kontinuirano radi preko 460 godina. U toku svog gotovo petostoljetnog
rada i djelovanja Gazi Husrevbegova medresa obrazovala je vise hiljada
ljudi koji su u bosnjackom narodu sirili islamski moral i nauku. Ovu je
skolu zavrsilo vise stotina najistaknutijih bosnjackih i
bosanskohercegovackih alima, znanstvenika, knjizevnika, politicara,
prosvjetnih, kulturnih i javnih djelatnika u bosnjackom narodu i Bosni i
Hercegovini.
slika-2.
Gazi Husref-Begova Medresa
Ove
godine Gazi Husrevbegovu medresu zavrsava 450. generacija maturanata. To
u vjerskom, vjersko-prosvjetnom, obrazovnom i kulturnom zivotu za ovu
skolu, za Islamsku zajednicu, za bosnjacki narod i za Bosnu i
Hercegovinu predstavlja veliki jubilej. Stoga ce Islamska zajednica ove
godine (u periodu od 19. juna do 1. jula) ovaj jubilej pod nazivom "450
generacija Gazi Husrevbegove medrese u Sarajevu" obiljeziti s vise
vjerskih i kulturnih manifestacija.
19.
juna 2000. godine u amfitetru Gazi Husrevbegove medresu u Sarajevu s
pocetkom u 16 sati odrzat ce se sjednica Pocasnog odbora za
obiljezavanje jubileja "450 generacija Gazi Husrevbegove medrese u
Sarajevu" kojom ce predsjedavati Reisu-l-ulema dr. Mustafa efendija
Ceric.
U
okviru obiljezavanja ovog jubileja 19. juna ove godine izaci ce iz
stampe monografija o ovoj skoli pod nazivom "450 generacija gazi
Husrevbegove medrese u Sarajevu". Izdavac monografije je Gazi
Husrevbegova medresa. Krajem juna ove godine pojavit ce se iz stampe,
takodjer u izdanju Gazi Husrevbegove medrese, prospekt o ovoj skoli pod
nazivom: "Gazi Husrevbegova medresa - visestoljetni cuvar bosnjacke
duhovnosti". Prospekt ce biti stampan na tri jezika: bosanskom, arapskom
i engleskom. U povodu svog velikog jubileja Gazi Husrevbegova medresa
izdat ce (1. juli 2000. godine) i CD - izbor najljepsih ilahija i kasida
Hora Gazi Husrevbegove medrese.
slika-3. Gazi Husref-Begova Medresa
450.
generacija maturanata Gazi Husrevbegove medrese u skolskoj 1999/2000.
godini izvest ce tradicionalnu matursku akademiju u Begovoj dzamiji u
Sarajevu 1. jula (subota) ove godine s pocetkom u 13 sati i 30 minuta.
Svecana akademija posvecena jubileju "450 generacija Gazi Husrevbegove
medrese u Sarajevu odrzat ce se u Bosanskom kulturnom centru 1. jula (subota)
2000. godine s pocetkom u 20 sati. Na Svecanoj akademiji govorit ce
predsjednik Pocasnog odbora za obiljezavanje jubileja "450 generacija
Gazi Husrevbegove medrese u Sarajevu" Reisu-u-lema dr. Mustafa efendija
Ceric.
U
okviru obiljezavanja jubileja "450 generacija Gazi Husrevbegove medrese
u Sarajevu" bit ce postavljene i dvije izlozbe. U petak, 30. juna ove
godine u 14 sati u prostorijama Gazi Husrevbegove medrese bit ce
otvorena izlozba dokumenta i udzbenika Gazi Husrevbegove medrese. Isti
dan, dakle, 30 juna ove godine u 19 sati u Kursumliji ce biti svecano
otvorena izlozba radova bosnjackih umjetnika.
2-
Šta sadrži Medresa
3-
Pogled na Kuršumliju
4-
Džamija i Medresa
5-
Medresa danas-Ženska Medresa
6-
Nastava u Medresi
7-
Posjete stranih država
_____________________________________________
Behram-Begova Medresa-Tuzla
Poštovani
posjetioci naše Islamske internet stranice želimo Vam dobrodošlicu na
našoj stranici i želimo Vam lijepe i ugodne trenutke uz naš materijal
koji smo za Vas pripremili. Ako zelite nešto više saznati o Tuzlanskoj
Medresi dovoljno je da tipkate na sledjeće riječi.
Behram-begova
medresa -Tuzla
Behram-begova medresa u Tuzli je najstarija obrazovna institucija u
sjeveroistočnoj Bosni i među najstarijim je
medresama našega podneblja. Relevantni
historijski izvori navode da je počela s radom
prije 1626. godine.Zgrada Medrese u 19. stoljeću je
sagrađena u arapsko-maurskom stilu, a
tokom svoje povijesti je više puta
restaurirana i dograđivana.Prijelomni događaj
u radu Medrese je dolazak hafiza Salih-ef. Sivčevića na
mjesto upravitelja 1922. godine. On je uveo reforme koje su imale
za cilj da poboljšaju njen rad, a
najznačajnije su:- uvodi se razredna nastava, prvo dva razreda 1923., a
kasnije pet razreda;
- školske 1923/24 obnavlja zgradu Medrese i u nju smješta i internat za
učenike;
- osniva kuhinju za učenike, u spavaonice unosi krevete, a u učionice
klupe;
- u nastavni program uvodi svjetovne predmete;
- uvodi internatske propise i pravila;
- od 1923. godine uvodi prijemni ispit iz kiraeta i uslovljava upis
završenom
osnovnom školom;
- 1924. godine formira savremenu biblioteku.Ovaj
način rada u Medresi
primjenjivao se sve do prekida njenog rada 15. januara 1949.
godine. Nastavni plan i program se stalno usavršavao što je znatno
uvećalo i zainteresiranost
učenika za pohađanje Medrese.Pred Drugi svjetski rat Medresa je
imala ukupno dvadeset prostorija u kojima se moglo smjestiti 120
učenika.U nastavi je korišteno preko 100 udžbenika, a izučavalo se 25
nastavnih predmeta. Medresa je radila i tokom rata, ali u veoma teškim
uslovima.Školske 1948/49 godine učenici su nakon povratka sa zimskog
odmora, 15.
januara, obaviješteni da se rad Medrese obustavlja do daljnjeg. Medresu
je tada
pohađalo oko 100 učenika. Od tog broja 24 učenika nastavili su
školovanje u
Mektebi-nuvabu (Šerijatska sudačka škola) u Sarajevu i neki su postali i
kadije.
Zgrada Medrese je srušena 1974. godine. Od cijelog objekta ostala je
samo
porta (kapija) koja je restaurirana prvi put 1975. godine, a potom i
1990. i 1997.
godine.Značajno svjedočanstvo o kvalitetu obrazovanja je navod hadži
Mehmed-ef.Handžića da su svršenici ove Medrese bili veoma dobri
poznavaoci arapskog
jezika.
________________________________________________
Travnička
Medresa
Elči Ibrahim-pašina medresa je osnovana
daleke 1705. godine, u periodu kada je Bosna bila pod upravom Osmanske
Carevine. Njen osnivač je Elči Ibrahim-paša, jedan od vezira koji su
stolovali u Travniku, tadašnjoj bosanskoj prijestonici, odakle su
upravljali Bosnom. U Travniku su nekada postojale tri medrese a Elči
Ibrahim-pašina medresa je najstarija od njih i jedina koja je do danas
preživjela.
Ibrahim-paša je bio turskog porijekla,
vrlo dobar diplomata po čemu je dobio nadimak elči - mirotvorac, a
nadasve dobar mu'min i dobrotvor, koji je u to vrijeme osim Medrese
uvakufio još niz objekata vjerskog i privrednog karaktera koji su
izdržavali Medresu, ali koji se nisu, osim Medrese, na žalost do danas
održali.
Zgrada Medrese iz 1705. godine
srušena je 1892. godine prilikom izgradnje pruge kroz Travnik, ali je
austrougarska vlast u to doba kao nadoknadu za rušenje te zgrade
sagradila današnju zgradu Medrese u periodu 1892-1895. godine, koja je
veća od nekadašnje. Nastava se od tada odvijala u sadašnjoj zgradi
Medrese sve do 1941. godine, kada se zbog ratnih okolnosti premješta na
drugo mjesto, do 1943. godine.
Nakon završetka Drugog svjetskog rata,
po uspostavi komunističke vlasti, Medresi je zabranjen daljnji rad, što
je bio slučaj i sa mnogim drugim medresama u Bosni. Njih je u Bosni pred
Drugi svjetski rat bilo 33, nakon čega je samo jednoj, Gazi
Husrev-begovoj medresi u Sarajevu, bio dozvoljen rad, koja i danas
postoji i radi. Još od odlaska Turaka sa ovih prostora, uspostavom
austrougarske vlasti 1878. godine, te uspostavom Kraljevine Jugoslavije,
a pogotovu uspostavom komunističkog režima nakon Drugog svjetskog rata,
sistematski se radilo na uništavanju muslimanskog bića, između ostalog i
zatvaranjem medresa, kako muslimani ne bi mogli sticati vjersko
obrazovanje. Tada su u Bosni zatvorene 32 medrese, koje su bile centri
okupljanja i opismenjavanja muslimanske omladine.
Objekat Medrese je u periodu od Drugog
svjetskog rata do njenog ponovnog otvaranja služila raznim svrhama: Dom
za stare i iznemogle osobe, Psihijatrijska bolnica, mjesto skupljanja
beskućnika sa ovoga područja, da bi jedno vrijeme bila potpuno napuštena
i prepuštena da propada i truhne. Čak je u jednom periodu predlagano da
se ona potpuno sruši. 1983. godine tadašnje općinske vlasti daju zgradu
Medrese firmi "Šipad", koja zgradu adaptira i pretvara u prostor za
izlaganje i prodaju namještaja. Ova namjena ostaje sve do našeg ulaska u
zgradu sredinom 1994. godine, kada se počelo sa adaptiranjem zgrade i
radovim na vraćanju objekta svrsi zbog koje je i napravljen. Konkretan
rad na ponovnom otvaranju ove Medrese datira još od 1990. godine, odmah
nakon pada bivšeg režima, ali se do realizacije te ideje moralo čekati
do 1994. godine. U tom periodu su vršene pripreme za ponovno otvaranje.
Za kratko vrijeme uspjeli smo izvršiti
preuređenje objekta sadašnjoj namjeni, te izvršiti nabavku neophodnog
namještaja kako za učionice, tako i za spavaonice i ostale potrebne
prostorije. Učenici su primljeni, njih 96 u prvi razred, u tri
odjeljenja i nastava je počela, a samim tim i ova Medresa sa radom nakon
53 godine prekida u radu, 08. 10. 1994. godine. Svi primljeni učenici su
smješteni u zgradi Medrese, u njoj pohađaju nastavu i borave jer je ovo
škola internatskog tipa a hrane se u zakupljenom restoranu u neposrednoj
blizini zgrade Medrese.
Odmah u slijedećoj
generaciji zbog nedostatka prostora bili smo prinuđeni da primimo samo
jedno odjeljenje, što je praksa sve do danas, tako da trenutno imamo
četiri muška odjeljenja, u svakoj godini po jedno. Ženskih odjeljenja
još nemamo zbog nedostatka prostora. Ove godine, inšallah, ispraćamo
petu generaciju maturanata nakon obnavljanja rada, odnosno 235.
generaciju od osnivanja Medrese.
Sve o Medresi, tipkati samo dole
